سرویس فناوری - با وجود تمجید بی حد و حصر ترامپ از بمب‌افکن‌های راهبردی بی ۲ پس از عملیات در ایران، این هواپیما‌های افسانه درآستانه جایگزینی با یک بمب‌افکن کوچکتر به نام بی ۲۱ رایدر هستند، اما چرا؟ بی ۲۱ چه قابلیت‌هایی نسبت به بی ۲ دارد؟ ...

به گزارش سرویس فناوری جیرجیرک به نقل از فرادید - بمب افکن بی ۲ با طراحی بال پرنده (flying wing) خود، قادر به حمل تسلیحات هسته ای و متعارف است و برد عملیاتی بیش از ۱۱ هزار کیلومتر دارد. با این حال، با افزایش تهدیدات پیشرفته مانند رادار های نسل جدید چین و روسیه، نیاز به جانشینی کارآمدتر احساس شد. اینجاست که B-۲۱ Raider، بمب افکن نسل ششم نورثروپ گرومن، وارد میدان می شود.

به گزارش فرارو، بی ۲۱ در دسامبر ۲۰۲۲ رونمایی شد و قرار است از سال ۲۰۳۰ جایگزین B-۲ شود. اما چه چیز باعث شد تا بی ۲ افسانه ای به سمت بازنشستگی سوق داده شود و بی ۲۱ جایگزین آن شود؟ بی ۲۱ چه فرقی با بی ۲ دارد؟

تفاوت های طراحی و اندازه

هر دو بمب افکن از طراحی بال پرنده بهره می برند که رادارگریزی را افزایش می دهد، اما B-۲۱ Raider به طور قابل توجهی کوچکتر و جمع وجورتر است. طول بال B-۲ حدود ۵۲ متر (۱۷۲ فوت) است، در حالی که B-۲۱ بین ۴۰ تا ۴۲ متر (۱۳۰-۱۴۰ فوت) تخمین زده می شود. طول بدنه B-۲ حدود ۲۱ متر (۶۹ فوت) است، اما B-۲۱ تنها ۱۶.۵ متر (۵۴ فوت) طول دارد. این کاهش اندازه، وزن برخاست حداکثری را از ۱۵۲ تن (۳۳۶،۵۰۰ پوند) B-۲ به حدود ۸۲ تن (۱۸۰،۰۰۰ پوند) B-۲۱ می رساند.

در طراحی، B-۲۱ از لبه های صاف تر و بدون دندانه های serrated (مانند B-۲) استفاده می کند و ورودی های هوای باریک تر و عمیق تر (با S-duct بهبودیافته) دارد که تیغه های فن موتور را پنهان تر می کند. همچنین، شیب تندتر کابین خلبان و چرخ های فرود متفاوت، به همراه پوشش رادارجذب صاف تر، B-۲۱ را متمایز می سازد. این تغییرات نه تنها رادارگریزی را بهبود می بخشد، بلکه هزینه های ساخت را کاهش می دهد.

پیشرفت های فناوری پنهان کاری و موتور ها

پنهان کاری، قلب تپنده هر دو هواپیما، در B-۲۱ به سطح نسل پنجم+ (Gen-۵+) ارتقا یافته است، در حالی که B-۲ بر پایه فناوری نسل اول (دهه ۱۹۸۰) بنا شده. سطح مقطع راداری (RCS) B-۲۱ کوچکتر است، با بهینه سازی ۳۶۰ درجه (به ویژه از عقب) از طریق مدل سازی الکترومغناطیسی پیشرفته (CEM) و هوش مصنوعی. B-۲۱ از مواد کامپوزیتی پیشرفته و لایه های نازک تر رادارجذب (RAM) چندمنظوره استفاده می کند که دوام بیشتری نسبت به رنگ سیاه آهن مانند B-۲ دارد و نیاز به نگهداری حساس را کاهش می دهد. پنهان کاری B-۲۱ همه طیفی (رادار، مادون قرمز، صوتی و الکترونیکی) است، در حالی که B-۲ عمدتاً بر رادار تمرکز دارد.

در موتورها، B-۲ با چهار موتور توربوفن General Electric F۱۱۸-GE-۱۰۰ (هر کدام ۱۷،۳۰۰ پوند رانش) کار می کند، اما B-۲۱ تنها دو موتور Pratt & Whitney PW۹۲۰۰ (یا مشتق F۱۳۵) دارد که خروجی اگزوز آنها کاملاً محافظت شده و با خنک سازی فعال، امضای حرارتی (IR) را کاهش می دهد. این طراحی، RCS و IR را پایین تر می آورد و کارایی سوخت را افزایش می دهد.

قابلیت های عملیاتی: بار و برد

B-۲ قادر به حمل ۴۰،۰۰۰ پوند (۱۸ تن) تسلیحات (شامل هسته ای و متعارف) است، اما B-۲۱ با وجود اندازه کوچکتر، حداقل ۳۰،۰۰۰ پوند (۱۳.۶ تن) ظرفیت دارد – هرچند برخی تخمین ها آن را بیش از ۲۰،۰۰۰ پوند می دانند. B-۲۱ برای تسلیحات آینده مانند موشک های هایپرسونیک و LRSO (موشک کروز هسته ای دوربرد) بهینه سازی شده و از معماری باز (open systems) برای ارتقای آسان استفاده می کند، در حالی که B-۲ برای چنین سلاح هایی نیاز به تغییرات اساسی دارد.

برد B-۲ حدود ۶،۹۰۰ مایل (۱۱،۱۰۰ کیلومتر) بدون سوخت گیری است، و B-۲۱ برد مشابه یا بیشتر با کارایی سوخت بهتر دارد، که آن را برای عملیات طولانی در اقیانوس آرام (در برابر چین) ایده آل می کند. B-۲۱ همچنین با شبکه JADC۲ (کنترل فرماندهی همه دامنه مشترک) ادغام می شود و داده های واقعی زمان را با دیگر پلتفرم ها به اشتراک می گذارد، قابلیتی که B-۲ فاقد آن است.

هزینه، تولید و نگهداری

هزینه واحد B-۲ بیش از ۲.۱ میلیارد دلار (شامل R&D) است و تنها ۲۱ فروند ساخته شد، که نرخ آماده به پرواز پایین (به دلیل پوشش های حساس stealth) را به همراه داشت. در مقابل، B-۲۱ با هزینه واحد حدود ۷۰۰ میلیون دلار (حداکثر ۶۵۱.۷ میلیون در ۲۰۱۹) طراحی شده و حداقل ۱۰۰ فروند (تا ۱۳۲) تولید خواهد شد. طراحی مدولار B-۲۱ نگهداری را ساده تر می کند و نرخ آماده به پرواز را افزایش می دهد، که هزینه چرخه عمر را کاهش می دهد.

چرا این تغییرات حیاتی اند؟

تفاوت های B-۲۱ با B-۲، پاسخی استراتژیک به تهدیدات مدرن است. اندازه کوچکتر و پنهان کاری پیشرفته، B-۲۱ را در برابر رادار های فرکانس پایین (مانند VHF روسی/چینی) مقاوم تر می کند و اجازه نفوذ عمیق تر به فضای مورد مناقشه را می دهد. کاهش تعداد موتور ها و استفاده از فناوری دیجیتال، هزینه ها را ۷۰% پایین می آورد و تولید انبوه را ممکن می سازد – مشکلی که B-۲ را به یک دارایی "نادر و گران" تبدیل کرد. از منظر تحلیلی، B-۲۱ نه تنها جانشین B-۲ است، بلکه پلی به عصر جنگ شبکه محور است: ادغام با JADC۲ و قابلیت ارتقا، آن را برای دهه های آینده (تا ۲۰۷۰) آماده می کند، در حالی که B-۲ تا ۲۰۳۲ عملیاتی می ماند، اما با محدودیت های فناوری قدیمی. این تغییرات، برتری هوایی آمریکا را در برابر رقبای استراتژیک (چین، روسیه) حفظ می کند.