سرویس سبک زندگی - محله ده ونک از جمله محله‌هایی است که اغلب قنات‌های قدیمی آن هنوز جاری و ساری است و هنوز هم به فضای سبز این محله زندگی می‌بخشند. ...

به گزارش سرویس سبک زندگی جیرجیرک به نقل از فرادید - نمونه اش قنات «باغ بالا» که از زیر زندان اوین به سمت ده ونک روانه می شد و از باغ مستوفیالممالک سر درمی آورد. هنوز هم آب این قنات با گذر از باغ نوادگان مستوفی الممالک، به ضلع شمالی باغ ایرانی ده ونک می رسد و این باغ را سیراب می کند.

«سید مهدی اعرابی» تهران پژوه، درباره هویت تاریخی این قنات ها می گوید: «میرزا یوسف آشتیانی نخستین قنات را در ده ونک ساخت. اهل یزد بود و سنت حفر قنات را هم از همین شهر سوغات آورده بود. قنات هایی که به دستور مستوفیالممالک در ده ونک حفر شدند آب را از بالادست به سمت این روستا روانه می کردند و بعد از آبیاری مزارع و باغ ها به سمت امیرآباد روانه می شدند. قنات باغ بالا یکی از معروف ترین قنات های ده ونک بود که از زیر زندان اوین می گذشت و سر از باغ مستوفی کالممالک درمی آورد.این قنات هنوز هم زنده است و آب جاری در آن با گذر از باغ نوادگان مستوفی سر از باغ ایرانی ده ونک یا همان بوستان مختاری درمی آورد. باغ را آبیاری می کند و به سمت پایین روانه می شود.»

اعرابی با بیان اینکه اغلب زمین های ده ونک زمین کشاورزی و باغ بود، چنین ادامه می دهد: «مردم برای تأمین آب، چاه های خانگی حفر کرده بودند و آب قنات را به این چاه ها می رساندند. تا دهه ۵۰ ونک همچنان همین شکل را داشت. اول دهه ۶۰ بود که این روستا به لوله کشی آب آشامیدنی دسترسی پیدا کرد و استفاده از آب قنات ها کمتر شد. قنات چمن، بزرگ ترین قنات ده ونک بود. قنات باغ خوییک هم قنات دیگری بود که به زمین های کشاورزی ونک می رسید و قنات دیگری در شمال روستا جاری بود که به آن قنات توتستان می گفتند. قنات غربی روستای ده ونک هم آب را به ۲ آسیاب قدیمی ده ونک می رساند تا گندم های کاشته شده در روستا را آسیاب کند. قنات قلعه، آب قلعه ارامنه را تأمین می کرد و قنات باغ مقبره زمین چمنی را که حالا در اختیار دانشگاه الزهرا(س) است آبیاری می کرد. قنات دیگری هم در ده ونک بود به نام قنات زیر باغ نو و همچنین قنات باغ بالا.»