سرویس فناوری - در ارتفاعات نفس‌گیر فلات تبت، حیوانی عجیب و جالب توجه با شاخ‌های بلند و توانایی حمل کوله‌بارهای سنگین، به‌وفور دیده می‌شود. این حیوان که دزو (dzo) یا دزومو (dzomo) نام دارد، حاصل آمیزش گونه‌ای میان گاو و یاک (گاو کوهی تبتی) است؛ ترکیبی طبیعی که ویژگی‌های مفیدی از هر دو والد را با خود دارد. ...

به گزارش سرویس فناوری جیرجیرک به نقل از فرادید - فرادید| در این دو رگه ها، دزو به نرها و دزومو به ماده ها گفته می شود. دزوها نابارورند، اما دزوموها قادر به زاد و ولد هستند و حتی می توانند با یکی از گونه های والد خود نیز جفت گیری کنند. به همین دلیل، تنوع ژنتیکی آن ها بسیار پیچیده و درهم است. با این حال پژوهشگران توانسته اند با تحلیل های دقیق، تاریخ تکاملی آن ها را بازسازی کنند. یک بررسی ژنتیکی در سال ۲۰۲۳ نشان داد که اهلی سازی یاک ها حدود ۷۵۰۰ سال پیش در فلات تبت آغاز شد و آمیزش میان یاک و گاو بین ۲۶۷۰ تا ۲۳۶۰ سال پیش در همان منطقه رخ داده است.

به گزارش فرادید؛ ترکیب این دو حیوان ویژگی های مثبت هر دو را در خود دارد. یاک ها با بدن های پشمالو و مقاوم شان به خوبی با شرایط سخت کوهستانی—از جمله کمبود اکسیژن و تابش شدید خورشید—سازگار شده اند، اما تولید شیرشان بسیار کم است. در مقابل، گاوهای اهلی با هدف تولید بیشتر شیر و گوشت پرورش یافته اند.

اما وقتی این دو حیوان با هم ترکیب می شوند، فرزندی به دنیا می آید که هم توان زیستن در ارتفاعات را دارد و هم شیر بیشتری نسبت به یاک تولید می کند. به قول یکی از پژوهشگران این مطالعه، «ترکیب ژنتیکی، امکان بالا رفتن گاوها و پایین آمدن یاک ها را می دهد و در عین حال شیر بیشتری تولید می کنند.»

این نوع پیوند بین گونه ای اکنون دوباره به کار گرفته شده تا با بحران جهانی تغییرات اقلیمی مقابله کند. در بخش شرقی و دورافتاده ی هیمالیا، جامعه ی نیمه کوچ نشین بروکپا (Brokpa) در حال پرورش نسل های جدیدی از دزومو هستند؛ ترکیب هایی مقاوم تر که برای تابستان های طولانی تر، دمای بالاتر و مراتع رو به کاهش، بهتر سازگار شده اند.