سرویس سلامت - درمان نرمی غضروف زانو چه علائمی دارد؟ و درمان نرمی غضروف زانو با فیزیوتراپی و چگونه فیزیوتراپی به بهبود و کاهش این مشکل کمک می کند؟ ...

به گزارش سرویس سلامت جیرجیرک به نقل از نیک صالحی - نرمی غضروف زانو که با نام کندرومالاسی نیز شناخته می شود، یکی از مشکلات رایج در ناحیه کشکک و غضروف زانو است که بیشتر در جوانان دیده می شود. این بیماری معمولا با درد شدید در زانو و اطراف آن همراه است و مانع حرکت و راه رفتن می شود. خوشبختانه نرمی غضروف زانو قابل درمان است و در بیشتر موارد می توان آن را با روش های غیرجراحی کنترل کرده و تسکین داد. درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی یکی از روش های غیرجراحی و کاربردی برای این عارضه است. در ادامه، نظرات و تجربیات دکتر علی تاجیک متخصص فیزیوتراپی و موسس کلینیک فیزیوتراپی پالادیوم (بهترین فیزیوتراپی شیراز )درباره علل نرمی غضروف و بهترین درمان این مشکل را بررسی می کنیم. همراه ما باشید.

نرمی غضروف چیست؟

طبق نظر دکتر تاجیک درمورد اولین سوال یعنی «نرمی غضروف چیست؟»، این عارضه را نرمی یا فرسایش غضروف در نواحی خاص بدن مانند زیر کشکک یا کاسه زانو معرفی کردند که با نام «زانوی دونده» نیز شناخته می شود. این مشکل بیشتر در جوانان و ورزشکاران دیده می شود، اما احتمال ابتلا به آن در افراد مسن تر، به خصوصی افرادی که به آرتروز زانو مبتلا هستند نیز وجود دارد.

در بیشتر موارد، این مشکل بر اثر آسیب هنگام فعالیت های ورزشی به وجود می آید و با چند روز استراحت در خانه به تدریج بهتر می شود. در بعضی موارد که علل نرمی غضروف مشکلات شدیدتر باشند، استراحت به تنهایی موثر نیست و درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی و درمان های مشابه انجام می شود. رایج ترین نشانه های این عارضه احساس درد در ناحیه زانو است که با بروز آن باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کرد.

علل نرمی غضروف چیست؟

آقای دکتر در پاسخ به دومین سوال یعنی «علل نرمی غضروف چیست؟»، ابتدا به توضیح وضعیت زانو در حالت طبیعی پرداختند. در این وضعیت، کشکک زانو در جلوی مفصل زانو قرار دارد و زمانی که زانو خم می شود، سطح پشتی کشکک به آرامی روی غضروف استخوان ران حرکت می کند. کشکک از طریق تاندون ها و رباط ها به استخوان ران و ساق پا متصل است. درصورتی که هر بخش از مفصل زانو به درستی عمل نکند، کشکک به جای حرکت نرم، روی استخوان ران ساییده می شود که این مورد از مهم ترین علل نرمی غضروف است و نیاز به درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی خواهد بود.

دکتر تاجیک دلایل مختلفی را برای حرکت غیرطبیعی کشکک زانو و ساییدگی که در نهایت به نرمی غضروف منجر می شود، عنوان کردند، برای مثال، ناهنجاری های مادرزادی که باعث بد قرار گرفتن یا ناهماهنگی زانو می شوند، ضعف عضلات پشت ران (همسترینگ) و عضله چهارسر جلوی ران و همچنین، عدم تعادل در قدرت عضلات نزدیک کننده و دورکننده ران که باعث وارد شدن فشارهای مکرر به مفصل زانو، مانند هنگام دویدن، پرش یا اسکی می شوند و ضربه یا آسیب مستقیم به ناحیه کشکک زانو وارد می کنند.

به گفته دکتر تاجیک، این موارد رایج ترین دلایل بروز این عارضه هستند، بااین حال، برخی مسائلی مانند اضافه وزن شدید نیز می تواند جزو علل نرمی غضروف معرفی شود. تشخیص علت دقیق بروز این عارضه پیش از درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی اهمیت زیادی دارد.

نرمی غضروف زانو چه علائمی دارد؟

در ادامه، نظر آقای دکتر را درمورد علائم نرمی غضروف کشکک زانو پرسیدیم. طبق نظر ایشان این مشکل معمولا با شکل درد در ناحیه جلویی زانو آغاز می شود. در این حالت، ممکن است هنگام خم یا صاف کردن زانو، احساس سایش یا صدای تق تق را در مفصل خود احساس کنید. شدت درد این عارضه نیز بسته به خفیف یا شدید بودن آن متفاوت است. برای مثال، در موارد شدید پس از نشستن طولانی مدت یا با انجام فعالیت هایی مانند ایستادن طولانی مدت و حرکات ورزشی شدید که فشار زیادی به زانو وارد می کنند، درد بیشتر می شود. البته علل نرمی غضروف نیز در نوع علائم تاثیرگذار هستند. به گفته دکتر تاجیک، توجه به علائم بیماری، به ویژه برای انتخاب نوع درمان مانند درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی، اهمیت زیادی دارد.

تشخیص و درجه بندی عارضه برای درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی به چه صورت انجام می شود؟

آقای دکتر در پاسخ به این سوال، به اهمیت معاینه بالینی برای تشخیص وجود تورم یا حساسیت به لمس در ناحیه زانو اشاره کردند. همچنین، نحوه قرار گرفتن کشکک نسبت به استخوان ران نیز در معاینه اولیه ارزیابی می شود، چراکه ناهماهنگی در امتداد کشکک با ران نیز از نشانه های ابتلا به نرمی غضروف است. به گفته ایشان، پزشک با وارد کردن فشار ملایم و یکنواخت روی کشکک در حالتی که پا کشیده است، میزان درد و حساسیت ناحیه را بررسی کرده تا شدت آسیب را تخمین بزند. در این معاینه، علل نرمی غضروف نیز بررسی شده و شدت آسیب به منظور شروع درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی درجه بندی می شود. برای این کار از تصویربرداری یا روش های زیر استفاده می شود:

• عکس ساده رادیولوژی (X-ray): این تصویر می تواند اطلاعاتی درباره آسیب های استخوانی، وضعیت قرارگیری کشکک یا وجود علائم آرتروز ارائه دهد.
• تصویربرداری MRI: در این روش، فرسایش یا پارگی های احتمالی در غضروف زانو با دقت بیشتری قابل مشاهده است.
• آرتروسکوپی زانو: یک روش کم تهاجمی است که با استفاده از دوربین و ابزار مخصوص، امکان مشاهده مستقیم درون مفصل زانو را برای پزشک فراهم می کند.

به گفته دکتر تاجیک، انتخاب روش مناسب تشخیص برای تشخیص دقیق و شروع درمان با بهترین روش اهمیت زیادی دارد.

درجه بندی عارضه نرمی کشکک زانو

طبق نظر ایشان، پس از انجام ارزیابی های اولیه و تعیین علل نرمی غضروف زانو، شدت بیماری با چهار درجه یا گرید مشخص می شود. این درجه بندی در تعیین نوع درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی نیز موثر است. درجه بندی در گرید ۱، نشان دهنده نرمی خفیف در سطح غضروف زانو است. گرید ۲، مرحله ای است که نرمی غضروف همراه با تغییرات غیرطبیعی در سطح آن مشاهده می شود و به عنوان شروع تخریب بافتی درنظر گرفته می شود. درگرید ۳، غضروف نازک شده و فرآیند تخریب فعال بافتی در جریان است. شدیدترین مرحله کندرومالاسی گرید ۴ محسوب می شود که در آن بخش زیادی از غضروف از بین رفته و استخوان زیرین نمایان می شود. در این فرایند، گرید ۱ خفیف ترین و گرید ۴ شدیدترین حالت این عارضه است که در آن بیمار بیشترین میزان درد را تجربه می کند.

بهترین درمان نرمی غضروف زانو چیست؟

طبق گفته های دکتر تاجیک بعد از بررسی علل نرمی غضروف زانو، درجه بندی و تعیین شدت بیماری، پروسه درمان آغاز می شود. درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی یکی از روش های اصلی کنترل این بیماری است و در کنار آن درمان های مکمل نیز استفاده می شوند، برای مثال:

• استراحت دادن به زانو: استراحت مکمل تمام روش های درمانی نرمی غضروف است تا فشار وارد بر مفاصل کاهش پیدا کند. با کم کردن فشار، درد نیز کمتر می شود. برای بعضی از بیماران، استفاده از زانوبند طبی (بریس) هم توصیه می شود تا مفصل در وضعیت ثابت قرار بگیرد.
• استفاده از داروهای ضد التهابی: دکتر تاجیک به مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن نیز برای کنترل التهاب و تسکین درد اشاره کردند. به جز داروهای خوراکی، بعضی از انواع پمادهای موضعی را نیز می توان برای کاهش درد استفاده کرد.
• مدیریت وزن: وزن بالا از علل نرمی غضروف زانو است که شدت بیماری را بیشتر کرده و پروسه درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی را سخت تر می کند. اضافه وزن، با افزایش درد و فشار به زانو تحرک و فعالیت های روزمره را نیز دچار مشکل می کند.

طبق نظر دکتر تاجیک در کنار روش های بالا، فیزیوتراپی به عنوان مهم ترین روش درمان توصیه می شود. این روش به تقویت و افزایش انعطاف پذیری عضلات کمک می کند.

چگونه فیزیوتراپی به بهبود و کاهش این مشکل کمک می کند؟

دکتر تاجیک در پاسخ به این سوال که «چگونه فیزیوتراپی به بهبود و کاهش این مشکل کمک می کند؟»، به قابلیت بازسازی غضروف زانوی آسیب دیده اشاره کردند. به گفته ایشان، با استفاده از داروهای مناسب، استراحت کافی، حرکات تمرینی اصولی و… تشخیص دقیق علل نرمی غضروف زانو، بازسازی غضروف امکان پذیر است. البته شروع درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی هم برای بازسازی غضروف اهمیت دارد. براساس تجربیات ایشان، اولین قدم برای درمان، اصلاح سبک زندگی و حذف فعالیت هایی مانند ورزش های سنگین یا ایستادن و خم کردن طولانی مدت زانو است که فشار زیادی به این مفصل وارد می کنند. دکتر تاجیک به این مورد نیز اشاره کردند که در صورت وجود اضافه وزن، بایستی برای کاهش وزن اقدام کرد؛ زیرا چاقی یکی از عوامل مهم در بروز آرتروز و آسیب های مفصلی است.

به گفته ایشان، در جلسات فیزیوتراپی وضعیت بافت های اطراف مفصل، عضلاتی که دچار کوتاهی شده اند و فشار بیشتری به زانو وارد می کنند، بررسی می شوند. سپس با تمرینات کششی اختصاصی، عضلات به حالت عادی بازمی گردند. همچنین، زمانی که ضعف عضلات یکی از علل نرمی غضروف زانو باشد، باید برای تقویت آن ها اقدام کرد که تمرینات تخصصی درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی در این مورد موثر هستند. این تمرینات به بهبود نحوه قرارگیری کشکک در مفصل کمک کرده و فشار وارده بر زانو را کاهش می دهند.

دکتر تاجیک همچنین به اهمیت استفاده از روش های دستی مانند Manipulation بافت نرم و Mobilization نیز اشاره کردند. به گفته ایشان، در درمان این بیماری استفاده از تکنولوژی هایی مانند اشعه مادون قرمز، امواج اولتراسوند و لیزر پرتوان برای کاهش التهاب، کنترل درد و تسریع روند ترمیم بافت نیز موثر است.

سخن پایانی

طبق گفته های دکتر علی تاجیک متخصص فیزیوتراپی و موسس کلینیک فیزیوتراپی پالادیوم، آشنایی با علل نرمی غضروف زانو و پرهیز از عوامل تشدیدکننده آن، نقش بسیار مهمی در پیشگیری و بهبود این عارضه دارد. ایشان همچنین به بهبود سبک زندگی، اجتناب از فعالیت های پر فشار، کاهش وزن در صورت نیاز و درمان نرمی غضروف با فیزیوتراپی نیز برای درمان سریع تر توصیه کردند. برای دریافت خدمات درمانی زیرنظر دکتر تاجیک و با استفاده از بهترین دستگاه های فیزیوتراپی، کافی است قبل از مراجعه به کلینیک ایشان با شماره ۰۹۱۷۲۵۸۶۵۶۱ بفرمایید.